str.
streszczenie summary

185
do archiwum

Angiogeneza w przewlekłych schorzeniach zapalnych i nowotworowych

Mizia-Malarz A., Sobol G., Woś H.
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Oddział Onkologii, Hematologii i Chemioterapii, Klinika Pediatrii, e-mail: a.mizia@wp.pl

Angiogeneza, czyli proces tworzenia nowych naczyń krwionośnych z już istniejących, jest niezbędna w patogenezie wielu chorób, w tym zapalnych i nowotworowych. Proces ten przebiega pod wpływem czynników stymulujących oraz hamujących naczyniotworzenie. Wiedza na temat angiogenezy i jej markerów, jakimi są m.in. naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu (VEGF) oraz zasadowy czynnik wzrostu fibroblastów (bFGF), być może przyczyni się do powszechnego ich wykorzystania w diagnostyce i leczeniu chorób, głównie nowotworowych.
W związku z tym cenne wydaje się podsumowanie wiedzy na temat naczyniotworzenia.

Słowa kluczowe: angiogeneza, naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu (VEGF), zasadowy czynnik wzrostu fibroblastów (bFGF)

Angiogenesis in the chronic inflammatory diseases and malignancies

Mizia-Malarz A., Sobol G., Woś H.
Silesian Medical University in Katowice, Poland, Department of Pediatric Hematology, Oncology and Chemotherapy, e-mail: a.mizia@wp.pl

Angiogenesis is a process of creating new vessels which is necessary in pathogenesis of many diseases and disorders like inflammatory or malignancies. A lot of markers, both stimulating and inhibiting can influence on this process. Knowledge about angiogenesis and its markers, e.g. Vascular Endothelial Growth Factor (VEGF), basic Fibroblast Growth Factor (bFGF) can be used in diagnosis and treatment of diseases like malignancies.
For these reasons summary of these processes seems to be very important and valid.

Key words: angiogenesis, Vascular-Endothelial Growth Factor (VEGF), basic Fibroblast Growth Factor (bFGF)

190
do archiwum

Funkcja skurczowa lewej komory serca, dyspersja wystymulowanego odstępu QT, wydolność wysiłkowa i jakość życia chorych w obserwacji odległej po wszczepieniu stymulatora komorowego (VVIR) oraz po ablacji łącza przedsionkowo-komorowego w opornym na farmakoterapię migotaniu przedsionków

Lelakowski J., Małecka B., Bednarek J., Bigaj J.
Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Klinika Elektrokardiologii, Instytut Kardiologii, Krakowski Szpital Specjalistyczny, e-mail: jlelakow@szpitaljp2.krakow.pl

Ablacja łącza przedsionkowo-komorowego (RFAVJ) z wszczepieniem rozrusznika serca typu VVIR jest nadal aktualną i skuteczną metodą terapii stosowaną u osób starszych chorych na oporne na farmakologiczne leczenie migotanie przedsionków (AF) z szybką akcją komór.
Celem pracy była ocena funkcji skurczowej lewej komory serca (LV) i jej wymiarów, dyspersji wystymulowanego odstępu QT (QTD), wydolności wysiłkowej (test 6-minutowego marszu - M6) i jakości życia (QOL) po RFAVJ w obserwacji odległej 6-miesięcznej (6m) i 24-miesięcznej (24m).
Materiał i metody. Zabiegowi RFAVJ poddano 30 chorych (18 mężczyzn oraz 12 kobiet), u których występowało migotanie przedsionków, w wieku od 43 do 81 lat (średnia wieku 69,8±11,3 lat). Arytmię rejestrowano od 2 do 9 lat (średnia 5±2,1 lat). Wszystkim chorym implantowano stymulator komorowy VVIR oraz ustawiono częstość stymulacji na 80/min.
Przed ablacją wykonano przezklatkowe badanie ECHO w celu oceny frakcji wyrzutowej LV (EF) oraz wymiarów skurczowych i rozkurczowych komór serca (LVSD, LVDD, RVDD), a także lewego przedsionka. Do oceny QOL posłużono się kwestionariuszem SF-36, Manolisa i DASI. Przeprowadzono ponadto test wydolności wysiłkowej M6 na płaskim terenie.
Badania powtarzano po 6 i 24 miesiącach. Pomiary QT maksymalnego (QTM) i minimalnego (QTm) oraz dyspersji (QTD) przeprowadzono w 12-odprowadzeniowym EKG po RFAVJ w pierwszym dniu (1d) oraz po 6 i 24 miesiącach.
Wyniki. ST total zwiększył się z 73,4 do 96,3 pkt. (p < 0,0025) w 6m i do 113,8 pkt. (ns) w 24m, wskaźnik Manolisa z 15,7 do 20,8 pkt. (p < 0,025) w 6m i do 22,4 pkt. (ns) w 24m, wskaźnik DASI z 39,3 do 46,1 pkt. (p < 0,01) w 6m, lecz zmniejszył do 23,9 pkt. (p < 0,001) w 24m. Nie zarejestrowano zmian EF oraz wartości pozostałych parametrów ECHO po 6 miesiącach, ale po 24 istotnie zmniejszyła się EF (p < 0,01) oraz zwiększył LVSD (p < 0,05). Wyniki testu M6 uległy istotnej poprawie. Zanotowano znamienną korelację między SF-36, skalą Manolisa i DASI po 6 miesiącach. Średnie wartości QTm, QTM i QTD nie uległy istotnym zmianom.
Wnioski. 1. W przypadku chorych na oporne na farmakoterapię AF wszczepienie rozrusznika komorowego i RFAVJ istotnie poprawiają wartości QOL i M6. 2. W odległej obserwacji stwierdzono zmniejszenie EF oraz zwiększenie wymiaru LV. 3. Nie zauważono istotnych zmian w czasie trwania wystymulowanego QT i QTD.

Słowa kluczowe: migotanie przedsionków, ablacja łacza p-k, stymulacja VVIR, jakość życia, frakcja wyrzutowa

Left ventricular systolic function, paced QT dispersion, exercise tolerance and quality of life in long term follow up after ventricular pacemaker implantation (VVIR) and radiofrequency atrioventricular junction ablation in drug refractory atrial fibrillation

Lelakowski J., Małecka B., Bednarek J., Bigaj J.
Collegium Medicum of Jagiellonian University, Poland, Department of Electrocardiology, Institute of Cardiology, Hospital in Kraków, e-mail: jlelakow@szpitaljp2.krakow.pl

In elderly patients (pts) radiofrequency atrioventricular junction ablation (RFAVJ) with ventricular pacemaker implantation (VVIR) remains a reliable and effective treatment of drug refractory atrial fibrillation (AF) with rapid ventricular response.
The aim of the study was to analyze left ventricular systolic function and dimensions, paced QT dispersion (QTD), exercise tolerance (six minute walk test - M6) and quality of life (QOL) after RFAVJ in a 6-month (6m) and a 24-month (24m) follow-up.
Material and methods. RFAVJ was performed in 30 pts (18 men and 12 women) aged from 43 to 81 years (mean age 69.8±11.3). AF was first diagnosed from 2 to 9 (mean 5±2.1) years prior to ablation. All patients received VVIR pacemakers. Pacing rate was programmed at 80 bpm.
Prior to RFAVJ all patients underwent: transthoracic echocardiography (ECHO) to assess the left ventricular ejection fraction (EF), ventricular end-diastolic and end-systolic dimension (LVDD, RVDD, LVSD, respectively) and left atrial dimension; QOL assessment based on self-evaluation using: a questionnaire of the SF-36, Manolis, DASI scale. M6 on flat surface.
These examinations were repeated at 6m and 24m after ablation.
The maximum QT interval (QTM), minimum QT interval (QTm) and QTD were measured from the 12-lead ECG after RFAVJ on the first day (1d) and at 6m, 24m following RFAVJ.
Results. SF total increased from 73.4 to 96.3 (p < 0.0025) in 6m, and to 113.8 (ns) in 24m, symptomatic score from 15.7 to 20.8 (p < 0.025) in 6m, and to 22.4 (ns) in 24m, DASI from 39.3 to 46.1 (p < 0.01) in 6m and decreased to 23.9 (p < 0.001) in 24m. Any significant changes in EF and the remaining ECHO parameters in 6m were observed. At 24 m we found significant decreased in EF (p < 0.01) and increased in LVSD (p < 0.05). Parameters of the M6 significantly improved. A significant correlation was observed between the SF-36 and functional symptomatology and DASI in 6m. The mean QTm, QTM and QTD were unchanged.
Conclusions. 1. In pts with drug refractory AF, RFAVJ and VVIR significantly improve QOL and M6. 2. At long term follow up a significant decrease in EF and increase in LVSD were demonstrated. 3. No significant changes in the paced QT and QTD were observed.

Key words: atrial fibrillation, atrioventricular junction ablation, VVIR stimulation, quality of life, ejection fraction

195do archiwum

Kolonizacja (zakażenie) dróg oddechowych u chorych leczonych ambulatoryjnie w latach 2000-2005

Kaczała M., Kopron K., Gmyrek J., Giedrys-Kalemba S.
Pomorska Akademia Medyczna w Szczecinie, Katedra i Zakład Mikrobiologii i Immunologii, e-mail: magdulek8@poczta.wp.pl

Zakażenia układu oddechowego są jedną z najczęstszych przyczyn wizyt chorych u lekarza rodzinnego. Mnogość czynników etiologicznych wywołujących zakażenia dróg oddechowych (głównie wirusy, a także bakterie typowe i atypowe) powoduje, że diagnozowanie zakażeń układu oddechowego w praktyce ambulatoryjnej jest wykonywane rzadko (najczęściej są to wymazy z nosa i gardła), a nosicielstwo tzw. bakterii typowych w górnych drogach oddechowych często sprawia trudności w interpretacji wyniku badania mikrobiologicznego.
Celem pracy była ocena występowania potencjalnych bakteryjnych czynników etiologicznych zakażeń dróg oddechowych u chorych leczonych ambulatoryjnie w latach 2000-2005.
Materiał i metody. Dokonano analizy 3270 wyników badań mikrobiologicznych wykonanych w kierunku bakterii typowych (wydzielina ropna lub śluzowo-ropna z nosa (zatok), gardła i ucha, plwocina) uzyskanych od chorych leczonych ambulatoryjnie, w wieku od jednego miesiąca do 88. roku życia, z objawami ostrych i przewlekłych zakażeń dróg oddechowych.
Wyniki. Dodatnie wyniki hodowli, wskazujące na ewentualny bakteryjny czynnik etiologiczny zakażenia, uzyskano u 1051 pacjentów (34,4%), głównie w miesiącach jesienno-wiosennych. Najczęściej izolowano H. influenzae - 28,8%, następnie S. pneumoniae - 22,1% i S. aureus - 22,1%, w mniejszym odsetku M. catarrhalis - 14,1% i S. pyogenes - 13,1%. Hodowle dodatnie otrzymywano najczęściej z wydzieliny z ucha - 66,8% (P. aeruginosa, S. aureus), następnie z nosa - 41,2% (S. pneumoniae, H. influenzae), plwociny - 34,9% (S. aureus) i gardła - 24,3% (H. influenzae, S. pyogenes).
Wnioski. Potwierdzono dominujący udział wirusów w zakażeniach dróg oddechowych oraz sezonowość występowania zakażeń dróg oddechowych o etiologii bakteryjnej (35%). Najczęściej izolowano: H. influenzae, S. pneumoniae i S. aureus, a także M. catarrhalis. Ze względu na nosicielstwo w nosogardle najczęściej izolowanych w przypadku zakażeń dróg oddechowych drobnoustrojów ostateczna decyzja o uznaniu bakterii jako czynnika etiologicznego zakażenia i ewentualnym podaniu antybiotyku należy do klinicysty.

Słowa kluczowe: drogi oddechowe, mikrobiologiczna analiza

Colonization (infection) of the respiratory tract in outpatients in 2000-2005 years

Kaczała M., Kopron K., Gmyrek J., Giedrys-Kalemba S.
Pomeranian Medical University in Szczecin, Poland, Chair and Department of Microbiology and Immunology, e-mail: magdulek8@poczta.wp.pl

Infections of the respiratory tract are one of the main causes of family doctor visiting. A variety of etiological factors (mostly viruses, typical and non typical bacteria) causes that the diagnosis of these infections is rarely made in outpatient practice (usually these are nose and throat smears); additionally the carrier state of typical bacteria in the respiratory tract impedes the interpretation of microbiological results.
The aim of the study was to assess the incidence of potential bacterial etiological factors of respiratory tract infections in outpatients in the years 2000-2005.
Material and methods. The 3270 microbiological results obtained from patients at the age of between 1 month and 88 years old with chronic and acute symptoms of respiratory tract infections were analyzed.
Results. The positive results of bacteria culture indicating the possible bacterial etiological agent of infection were found from 1051 patients (34.4%), mostly in autumn - spring time. Most often were isolated: H. influenzae - 28.8%, S. pneumoniae - 22.1% and S. aureus - 22.1%, in less percentage M. catarrhalis - 14.1% and S. pyogenes - 13.1. Positive bacteria cultures were received most often from ear secretion - 66.8% (P. aeruginosa, S. aureus), from nose - 41.2% (S. pneumoniae, H. influenzae), sputum - 34.9% (S. aureus), throat - 24.3% (H. influenzae, S. pyogenes).
Conclusions. It has been confirmed that predominant participation of viruses in respiratory system infections is observed and also sea-sonal character of their bacterial nature occurrence (35%). Most often were isolated: H. influenzae, S. pneumoniae, S. aureus, also M. catarrhalis. On the ground of carrier state of these bacteria in nasopharynx it is a clinician´s decision to recognize the bacteria as the etiological agent of infection and possible use of antibiotic treatment.

Key words: respiratory tract, microbiological analysis

202do archiwum

Ocena wpływu insulinopodobnego czynnika wzrostu-1 na ekspresję cząsteczek adhezyjnych PECAM-1 i ICAM-1 na powierzchni komórek śródbłonka żyły pępowinowej

Szczepański M., Wnuczko K.
Akademia Medyczna w Białymstoku, Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka, e-mail: krwn@o2.pl

Aktywacja, proliferacja i regeneracja śródbłonka leżą u podstaw rozwoju wielu stanów patologicznych. W procesach tych cząsteczki adhezyjne oraz czynniki wzrostowe odgrywają istotną rolę. Insulinopodobny czynnik wzrostu-1 (IGF-1) jest ważnym regulatorem funkcji naczyniowej, wykazującym plejotropowe oddziaływania. Interakcje, jakie zachodzą między komórkami śródbłonka a czynnikami wzrostowymi, są złożone i zależą od środowiska.
Celem pracy była ocena wpływu IGF-1 na ekspresję cząsteczek adhezyjnych PECAM-1 i ICAM-1 na powierzchni komórek śródbłonka żyły pępowinowej (HUVEC).
Materiał i metody. Materiał do badań uzyskano ze świeżo pozyskanej pępowiny. Linie komórkowe inkubowano z IGF-1 o stężeniu 50 ng/ml i 200 ng/ml. Odsetek komórek wykazujących ekspresję PECAM-1 i ICAM-1 oceniano metodą cytometrii przepływowej. W analizie statystycznej użyto testu ANOVA oraz testu porównań wielokrotnych Duncana.
Wyniki. Wykazano, że IGF-1 o stężeniu 50 ng/ml i 200 ng/ml zwiększa ekspresję PECAM-1 oraz ICAM-1 na komórkach śródbłonka (odpowiednio do 57,2±4,8%, 76,1±1,5% oraz 91,7±5,0%, 86,8±4,7%) w porównaniu z grupą kontrolną (odpowiednio: 20,9±0,5% oraz 26,6±0,5%).
Wniosek. Insulinopodobny czynnik wzrostu-1 zwiększa ekspresję cząsteczek adhezyjnych PECAM-1 i ICAM-1 na powierzchni komórek HUVEC, aktywując śródbłonek.

Słowa kluczowe: śródbłonek, IGF-1, HUVEC, cząsteczki adhezyjne

Evaluation of insulin-like growth factor-1 influence on PECAM-1 and ICAM-1 adhesion molecules expression on human umbilical endothelial cells surface

Szczepański M., Wnuczko K.
Medical University of Białystok, Poland, Department of Neonatology and Neonatal Intensive Care, e-mail: krwn@o2.pl

Activation, proliferation and regeneration of endothelium form developmental background of many pathological states. In those processes adhesion molecules and growth factors are crucial. Insulin-like growth factor-1 (IGF-1) is important regulator of vascular function, expressing pleiotropic actions. Interactions between endothelial cells and growth factors are complex and environment dependent.
The aim of the study was to assess IGF-1 influence on PECAM-1 and ICAM-1 adhesion molecules expression on human umbilical endothelial cells (HUVEC).
Material and methods. Material for study was obtained from fresh umbilical cord. Cell lines were incubated with IGF-1 concentrations of 50 ng/ml and 200 ng/ml. Ratio of PECAM-1 and ICAM-1 expression revealing cells was obtained using the flow cytometry method. In statistic analysis ANOVA test and Duncan's new multiple range test were used.
Results. It was demonstrated, that IGF-1 concentrations of 50 ng/ml and 200 ng/ml enhance PECAM-1 and ICAM-1 endothelial cells expression (respectively to 57.2±4.8%, 76.1±1.5% and 91.7±5.0%, 86.8±4.7%) compared to control group (respectively: 20.9±0.5% and 26.6±0.5%).
Conclusion. Insulin-like growth factor-1 enhances PECAM-1 and ICAM-1 adhesion molecules expression on HUVEC cells, activating the endothelium.

Key words: endothelium, IGF-1, HUVEC, adhesion molecules

206do archiwum

Analiza przebiegu odpływów pęcherzowo-moczowodowych (OPM) u dzieci

Taranta-Janusz K., Wasilewska A., Zoch-Zwierz W., Korzeniecka-Kozerska A.
Akademia Medyczna w Białymstoku, I Klinika Chorób Dzieci, e-mail: annwasil@interia.pl

Mała liczba doniesień oceniających wczesne efekty leczenia zachowawczego odpływów pęcherzowo-moczowodowych (OPM) u dzieci, polegającego na skojarzeniu profilaktyki przeciwbakteryjnej z leczeniem usprawniającym czynność dolnych dróg moczowych, skłoniła nas do dokonania analizy tych efektów.
Celem pracy była ocena wyników leczenia odpływów pęcherzowo-moczowodowych (OPM) u dzieci w zależności od stopnia, płci i sposobu leczenia.
Materiał i metody. Badaną grupę stanowiło 108 dzieci leczonych w latach 2000-2007 z powodu OPM. W tej grupie rozpoznano 162 odpływy I-V stopnia na podstawie cystouretrografii mikcyjnej (CUM). U 82 dzieci wykonano dodatkowo cystometrię i (lub) uroflowmetrię, która wykazała zaburzenie czynności dolnych dróg moczowych u 41 dzieci (60 odpływów). Najczęściej była to nadaktywność wypieracza lub dyskoordynacja zwieracz-wypieracz. U wszystkich dzieci zastosowano leczenie zachowawcze, w tym: A - u 67 dzieci (102 odpływy) wyłącznie postępowanie przeciwbakteryjne, B - u 41 dzieci (60 odpływów) łącznie z leczeniem farmakologicznym zaburzeń urodynamicznych.
Wyniki. Kontrolną CUM wykonano średnio po 23±15 miesiącach. Uzyskano ustąpienie 44/162 (28%) odpływów, w tym 22/108 (22%) przy leczeniu metodą A i 22/60 (37%) metodą B. Do dalszego leczenia zachowawczego zaplanowano 53 odpływy, a do leczenia chirurgicznego (głównie endoskopowego) zakwalifikowano 65/162 (40%) odpływów. Łącznie po leczeniu zachowawczym i chirurgicznym ustąpiło 87/162 (54%) odpływów średnio po 2-3 latach leczenia.
Wniosek. W diagnostyce OPM u dzieci należy uwzględnić ocenę czynności dolnych dróg moczowych, ponieważ leczenie wykrytych zaburzeń zwiększa efekty terapii zachowawczej odpływów. Spostrzeżenie to należy jednak potwierdzić, badając większą grupę chorych.

Słowa kluczowe: odpływ pęcherzowo-moczowodowy, stopnie odpływu pęcherzowo-moczowodowego, leczenie odpływu pęcherzowo-moczowodowego

Analysis of vesicoureteral reflux (VUR) course in children

Taranta-Janusz K., Wasilewska A., Zoch-Zwierz W., Korzeniecka-Kozerska A.
Medical University of Białystok, Poland, I Department of Pediatrics, e-mail: annwasil@interia.pl

A small number of reports evaluating early effects of vesicoureteral reflux conservative therapy in children, based on antibacterial prophylaxis combined with correction of the of lower urinary tract function inspired us to perform the study.
The aim of the study was to assess the effects of vesicoureteral reflux (VUR) management in children according to grade, sex and way of treatment.
Material and methods. The study group consisted of 108 children, who were treated in 2000- 2007 due to VUR. There were 162 refluxing ureters (grades I-V) diagnosed by voiding cystourethrography (VCU). In 82 children cystometry and (or) uroflowmetry were additionally performed, which revealed lower urinary tract disorders in 41 (60 refluxing ureters), mostly detrusor hyperactivity or detrusor - sphincter dyscoordination. All children had conservative treatment, A - in 67 (102 refluxing ureters) only antibacterial prophylaxis, B - in 41 of children (60 refluxing ureters) in combination with pharmacological treatment of urodynamic abnormalities.
Results. The check-up VCU was performed after 23±15 months on average. VUR was observed to subside in 44/162 (28%) of refluxing ureters, including 22/108 (22%) of those treated managed with method A and 22/60 (37%) with method B. Fifty three of refluxing ureters were qualified for further conservative therapy and 65/162 (40%) for surgery (especially endoscopic). Following 2-3 years medical and surgical treatment, 87/162 (54%) refluxing ureters resolved.
Conclusion. In the diagnostics of VUR in children we should take into consideration the assessment of lower urinary tract function, as treatment of these abnormalities increases the effects of VUR conservative management. However it should be confirmed on a larger group of patients.

Key words: vesicoureteral reflux, vesico-ureteral grades, vesico-ureteral treatment

212do archiwum

Obraz endoskopowy zapalenia przełyku u dzieci z kwaśnym refluksem żołądkowo-przełykowym pierwotnym i wtórnym

Semeniuk J., Kaczmarski M., Uścinowicz M.
Akademia Medyczna w Białymstoku, III Klinika Chorób Dzieci, e-mail: Janexik@poczta.onet.pl

Celem pracy była morfologiczna ocena błony śluzowej przełyku u dzieci z patologicznym kwaśnym refluksem żołądkowo-przełykowym (r.ż.-p.) pierwotnym i wtórnym do alergii na białka mleka krowiego i (lub) inne pokarmy (abmk./ap.) w zależności od czasu trwania tej choroby (badanie prospektywne).
Materiały i metody. Badaniami objęto 264 dzieci obojga płci z podejrzeniem choroby refluksowej przełyku (ch.r.p.). Wiek badanych wynosił od 1,5 miesiąca do 102 miesięcy (średnia wieku 20,78±17,23 miesięcy). U 138 (52,3%) dzieci rozpoznano pH-metrycznie patologiczny kwaśny r.ż.-p.
Uwzględniając wyniki kompleksowej diagnostyki różnicowej, w tym próby eliminowania szkodliwego pokarmu oraz testu doustnej prowokacji pokarmowej (próba otwarta lub ślepa), dokonano podziału kwaśnego r.ż.-p. na pierwotny i wtórny. Dzieci z tymi schorzeniami zakwalifikowano odpowiednio do 1 i 2 badanej grupy.
Grupa 1 to 76 (28,8%) pacjentów w wieku 4-102 miesiące (średnia wieku 25,2±27,28 miesięcy) z r.ż.-p. pierwotnym.
Grupa 2 to 62 (23,5%) pacjentów w wieku 4-74 miesiące (średnia wieku 21,53±17,79 miesięcy) z r.ż.-p. wtórnym do abmk./ap.
U 138 dzieci chorych na ch.r.p. wykonano badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego wstępne i kontrolne (po roku i dwóch latach od rozpoznania ch.r.p.).
Wyniki. W badaniu wstępnym w ocenie makroskopowej zapalenie błony śluzowej przełyku o zróżnicowanym nasileniu (2-4 stopień) rozpoznano u 25 (32,9%) dzieci z grupy 1 i u 29 (46,8%) z grupy 2. Po roku leczenia zachowawczego wyłącznie makroskopowo rozpoznano nadal utrzymujące się zapalenie błony śluzowej przełyku u 13 (17,1%) chorych z grupy 1 i u 12 (19,4%) z grupy 2. Po dwóch latach obserwacji klinicznej i okresowo stosowanego leczenia zachowawczego stwierdzono utrzymywanie się łagodnego zapalenia błony śluzowej przełyku u 3 (3,9%) chorych z grupy 1 i u 3 (4,8%) z grupy 2.
Wniosek. Zapalenie przełyku o zróżnicowanym nasileniu (2-4 stopień), rozpoznane we wstępnym badaniu endoskopowym, stwierdzono u około 33% dzieci z grupy 1 i 47% z grupy 2.

Słowa kluczowe: kwaśny refluks żołądkowo-przełykowy pierwotny i wtórny, refluksowe zapalenie przełyku, alergia pokarmowa, dzieci

Endoscopic picture of esophagitis in children with primary and secondary acid gastroesophageal reflux

Semeniuk J., Kaczmarski M., Uścinowicz M.
Medical University of Białystok, Poland, III Department of Pediatrics, e-mail: Janexik@poczta.onet.pl

The aim of the study was to assess the esophageal mucous membrane in children with pathological acid gastroesophageal reflux (GER) primary and secondary to cow's milk allergy and (or) food allergy (CMA/FA), dependent on the duration of the disease (prospective study).
Material and methods. 264 children of both sexes suspected of GER were enrolled in the study. The age of examined children was 1.5-102 months (mean age 20.78±17.23 moths). Pathological acid GER was confirmed in 138 children (52.3%) with pH-monitoring. Taking into consideration complex differential diagnosis, including elimination of noxious nutrient and oral food challenge test (open or blind study), acid GER was differentiated into primary and secondary. Children were assigned into study groups 1 and 2.
Group 1: 76 patients (28.8%) aged 4-102 months (mean age 25.2±27.28 months) with primary GER. Group 2: 62 patients (23.5%) aged 4-74 months (mean age 21.53±17.79 months) with GER secondary to CMA/FA.
Endoscopic examination of the upper gastrointestinal tract was performed in 138 children: preliminary and control examination (after one year and two years of GERD diagnosis.
Results. Esophagitis of different intensity (second - fourth degree) in macroscopic assessment was diagnosed in 25 children (32.9%) with group 1 and in 29 children (46.8%) with group 2 in preliminary study. Esophagitis was still present in macroscopic assessment after one year of conservative treatment in 13 children (17.1%) from group 1 and in 12 children (19.4%) from group 2. After two years of clinical observation and periodically administered conservative treatment mild esophagitis still persisted in 3 children (3.9%) from group 1, and in 3 children (4.8%) from group 2.
Conclusion. Esophagitis of various intensity (second - fourth degree) was diagnosed in preliminary endoscopic examination in about 33% of children with group 1 and 47% of children with group 2.

Key words: acid gastroesophageal reflux: primary and secondary, reflux esophagitis, food allergy, children

219do archiwum

Ocena gęstości mineralnej kości u dzieci chorujących na chorobę trzewną

Krzesiek E., Iwańczak B.
Akademia Medyczna we Wrocławiu, II Katedra i Klinika Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienia, e-mail: ellak@op.pl

Przyczynami zaburzeń mineralizacji kości w chorobie trzewnej są wynikające ze zmian śluzówkowych zaburzenia wchłaniania, w tym wapnia i witaminy D, a ponadto aktywacja osteoklastów przez cytokiny prozapalne oraz zmniejszone stężenie hormonu wzrostu i IGF-1 w surowicy.
Celem pracy była ocena gęstości mineralnej kości u dzieci chorujących na chorobę trzewną
Materiał i metody. Analizą objęto 37 dzieci w wieku od 5 do 17 lat, leczonych w II Klinice Pediatrii, Gastroenterologii i Żywienia Akademii Medycznej we Wrocławiu od listopada 2004 r. do czerwca 2007 r., z rozpoznaną chorobą trzewną. Wykonano badanie gęstości mineralnej całego kośćca (TB BMD) za pomocą densytometru DPX(+) firmy Lunar.
Wyniki. Zaburzenia gęstości mineralnej kości stwierdzono u 15 z 37 dzieci z rozpoznaną chorobą trzewną, co stanowiło 40,5%. U pacjentów z nowo zdiagnozowaną celiakią zaburzenia te obserwowano najczęściej, bowiem aż u 75% badanych.
Wnioski. Zmniejszenie gęstości mineralnej kości wykazano u 40,54% dzieci chorujących na chorobę trzewną. Najczęściej, bo aż u 75%, stwierdzono je u dzieci z nowo rozpoznaną celiakią. Zmniejszone BMD korelowało ze stanem odżywienia pacjentów. Występowało jedynie u około 30% prawidłowo odżywionych dzieci, ale już u wszystkich niedożywionych w stopniu ciężkim. Zmniejszoną gęstość mineralną kości obserwowano u ponad 50% dzieci z zanikiem kosmków jelitowych, stwierdzonym w badaniu histopatologicznym, i jedynie u około 8% o prawidłowej śluzówce jelita cienkiego. Istnieje potrzeba opracowania schematu diagnostycznego pozwalającego na wczesne rozpoznawanie (screening) oraz leczenie zaburzeń mineralizacji kości u dzieci chorujących na chorobę trzewną.

Słowa kluczowe: choroba trzewna, zaburzenia gęstości mineralnej kości, dzieci

Assessment of bone mineral density in children with celiac disease

Krzesiek E., Iwańczak B.
Medical University of Wrocław, Poland, II Chair and Department of Pediatry, Gastroenterology and Nourishment, e-mail: ellak@op.pl

To the reasons of disturbances of bone mineralization in celiac disease belong: absorption impairment due to the changes in mucosa including calcium and vitamin D adsorption, the activation of osteoclasts by proinflammatory cytokines and the decrease in concentration of growth hormone and IGF-1 in the serum.
The aim of the study was to analyze mineral bone density in children with celiac disease.
Material and methods. Analysis included 37 children aged 5 to 17 years, treated in our clinic since November 2004 to June 2007 with diagnosed celiac disease. In all children examination of total body bone mineral density (TBMD) was performed using DPX(+) densitometer (Lunar).
Results. The disturbances of mineral bone density were observed in 15 out of 37 children with diagnosed celiac disease which amounted to 40.5%. In patients with celiac disease diagnosed de novo such disturbances were present in 75%.
Conclusions. The reduction of mineral bone density was present in 40.54% of children with diagnosed celiac disease and in 75% of patients with celiac disease diagnosed de novo. The decrease of BMD correlated with nutritional status and was present only in 30% of properly nourished children and in much higher percent in severely malnourished children. Reduced bone mineral density was observed in 50% of children with mucosa villous atrophy and merely in 8% with proper small intestine mucosa. There is a need of diagnostic scheme for early diagnosis (screening) and treatment of mineral bone density disturbances in children with celiac disease.

Key words: celiac disease, bone mineral density disturbances, children

227do archiwum

Zależność między masą mineralną kości a zaburzeniami wzrastania u dzieci chorych na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów

Górska A.1, Urban M.2, Konstantynowicz J.3, Bartnicka M.1, Chlabicz S.1, Górski S.1, Kaczmarski M.4
Uniwersytet Medyczny w Białymstoku: 1Zakład Medycyny Rodzinnej i Pielęgniarstwa Środowiskowego, e-mail: agorska50@wp.pl; 2II Klinika Chorób Dzieci; 3Klinika Pediatrii i Zaburzeń Rozwoju Dzieci i Młodzieży; 4III Klinika Chorób Dzieci

W przewlekłych schorzeniach wieku dziecięcego są podejmowane próby oceny zawartości mineralnej kości (Bone Mineral Content - BMC) z wykorzystaniem parametrów densytometrycznych określających równocześnie odpowiednik masy mięśniowej (Lean Body Mass - LBM). Ta analiza funkcjonalna układu szkieletowo-mięśniowego metodą DXA wydaje się szczególnie przydatna do badań masy kostnej u dzieci chorych na młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (mizs).
Celem pracy była ocena zawartości minerału kostnego z uwzględnieniem wskaźnika BMC/LBM u dzieci chorych na mizs w zależności od stopnia zahamowania wzrostu, stadium zaawansowania choroby oraz zastosowanego leczenia.
Materiał i metody. Badaniami objęto 97 dzieci w wieku 5-18 lat (średnia wieku 12,7±3,8 lat), w tym 45 dziewcząt i 52 chłopców z ustalonym rozpoznaniem mizs według kryteriów ILAR z 1997 r. Średni czas trwania choroby wynosił 4,1±3,1 lat). U wszystkich dzieci wykonano pomiary antropometryczne i densytometryczne. Wysokość ciała wyrażono współczynnikiem Standard Deviation Heigh Velocity Score - SDHVS (SDS). Badane dzieci podzielono na dwie grupy: I - 28 dzieci ze wskaźnikiem SDS równym lub mniejszym niż -2,0 oraz II - 69 dzieci ze wzrostem prawidłowym. Do oceny stopnia progresji choroby i zaawansowania zmian anatomicznych w stawach wykorzystano kryteria według Steinbrockera: I stopień - bez uszkodzenia stawów, II - nieznaczne lub umiarkowane uszkodzenie stawów, III-IV - utrwalone deformacje stawów.
Badania densytometryczne wykonano metodą DXA. Gęstość mineralną kości (BMD) oceniano w całym szkielecie (TB BMD) oraz w kręgach L2-L4 (SBMD) i wyrażano jako wskaźnik Z-score dla SBMD oraz BMC, LBM i TB BMC/LBM wyrażony wskaźnikiem Z-score w odniesieniu do norm opracowanych dla wieku i wzrostu.
Wyniki. Gęstość mineralną kości wyrażoną jako wskaźnik Z-score dla SBMD wynoszący < -2,0 stwierdzono u 21 dzieci, co stanowiło 21,6% całej badanej grupy. Wskaźnik mięśniowo-szkieletowy Z-score dla TB BMC/LBM w odniesieniu do normy wieku i płci poniżej -1,0 wykazano u 23 dzieci, czyli 23,6% wszystkich badanych. Istotnie mniejszy wskaźnik Z-score dla TB BMC/LBM (p < 0,01) wyróżniał dzieci z zahamowaniem wzrostu oraz ze znaczną destrukcją stawów (p < 0,02). Nie stwierdzono istotnych zależności między parametrami densytometrycznymi a leczeniem glikokortykosteroidami i bez ich stosowania.
Wnioski. W grupie dzieci chorych na mizs zmniejszenie masy mineralnej kości wyrażonej wskaźnikiem szkieletowo-mięśniowym Z-score dla TB BMC/LBM stwierdziliśmy u prawie 1/4 badanych. W grupie dzieci z niedoborem wzrostu oraz z większym anatomicznym uszkodzeniem stawów masa kostna była istotnie mniejsza.

Słowa kluczowe: zawartość mineralna kości, masa mięśniowa, zaburzenia wzrostu, młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów

Relationship between bone mineral content and growth disorders in children with juvenile idiopathic arthritis

Górska A.1, Urban M.2, Konstantynowicz J.3, Bartnicka M.1, Chlabicz S.1, Górski S.1, Kaczmarski M.4
Medical University of Białystok, Poland: 1Department of Family Medicine and Environmental Nursing, e-mail: agorska50@wp.pl; 2II Department of Children's Diseases; 3Department of Pediatrics and Auxology; 4III Department of Children's Diseases

In chronic inflammatory processes in children efforts are made to evaluate bone mineral content (BMC) with the use of densitometric parameters, which at the same time determine equivalent of lean body mass (LBM). This functional analysis of the musculoskeletal system by using DXA method seems to be particularly useful for the examination of bone mass in children suffering from juvenile idiopathic arthritis (JIA).
The aim of the study was to assess body mass content having regard of the BMC/LBM ratio in JIA children, depending on the degree of growth inhibition, disease advancement phase and the therapy applied.
Material and methods. The study comprised 97 children aged 5-18 (mean age 12.7±3.8 years), 45 girls and 52 boys with diagnosed JIA according to ILAR criteria of 1997. The average duration of disease was 4.1±3.1 years. Antropometric and densitometric measurement was made in every child. Body height was defined by Standard Deviation Height Velocity Score - SDHVS (SDS). Patients were divided into 2 groups: I - 28-group with SDS ratio < -2.0; II - 69 children with normal height. For the evaluation of disease development and advancement of anatomic changes in joints criteria of Steinbrocker were applied: I grade - without joint damage, II - insignificant or moderate joints damage, III-IV - established deformation.
The densitometric research was conducted with the use of double-energy X-ray absorptiometry (DXA) method. Bone mineral density (BMD) was assessed in the whole skeleton (TB BMD), in the vertebras L2-L4 (SB MD), Z-score index for SBMD and BMC, LBM, TB BMC/LBM defined by the Z-score index and compared to norms for age and growth.
Results. Bone mineral density defined as Z-score index for SBMD < -2.0 was reported in 21 children (21.6%). Muscle-skeletal Z-score index for TB BMC/LBM in relation to norms of gender and growth lower than -1.0 was proved in 23 children (23.6%). Considerably lower Z-score index for TB BMC/LBM (p < 0.01) characterized children with growth inhibition and children with significant joints damage (p < 0.02). There was no significant correlation between densitometric parameters and applied treatment with glucocorticoids and without glucocorticoids.
Conclusions. Decrease of bone mineral mass defined as muscle-skeletal Z-score index for TB BMC/LBM was found in almost quarter of patients within the group of JIA children. In the group of children with growth deficiency and with larger joints damage bone mass was significantly lower.

Key words: bone mineral content, lean body mass, growth disorders, juvenile idiopathic arthritis

231do archiwum

Wpływ leczenia chirurgicznego i żywieniowego w okresie pooperacyjnym na wybrane parametry aktywacji limfocytów T krwi obwodowej chorych na raka żołądka

Osada J.1, Kamocki Z.2, Rusak M.1, Dąbrowska M.1, Kędra B.2
Akademia Medyczna w Białymstoku: 1Zakład Diagnostyki Hematologicznej, joannaosada@interia.pl; 2II Klinika Chirurgii Ogólnej i Gastroenterologicznej

Z licznych badań wynika, że chorzy na raka żołądka są szczególnie narażeni na niedożywienie, a tym samym na powikłania pooperacyjne. Stwierdzono, że już 15% utraty wagi upośledza funkcje immunologiczne. Wczesne żywienie dojelitowe wspomaga układ odpornościowy i redukuje pooperacyjną limfocytopenię. Limfocyty T stanowią główny element systemu immunologicznego. Cząsteczki CD69, CD25 i HLA-DR pojawiają się na powierzchni limfocytów T w następstwie aktywacji tych komórek.
Celem pracy było określenie wpływu gastrektomii oraz wczesnego żywienia dojelitowego na parametry aktywacji limfocytów T chorych na raka żołądka.
Materiał i metody. U 30 chorych na raka żołądka oceniono antygeny różnicowania limfocytów T krwi obwodowej: CD3/CD69, CD3/CD25 i CD3/HLA-DR przed leczeniem operacyjnym oraz w 1., 3., 7. i 10. dniu po zabiegu. Od 20. godziny do 7. dnia po zabiegu chorzy otrzymywali żywienie dojelitowe. Wyniki porównywano z efektami uzyskanymi w grupie 30 zdrowych ochotników.
Wyniki. U chorych na raka żołądka stwierdzono istotne statystycznie zmniejszenie całkowitej liczby limfocytów T zarówno przed leczeniem, jak i w okresie pooperacyjnym w porównaniu z grupą kontrolną. Jednocześnie obserwowano istotne statystycznie zwiększenie liczby limfocytów T z ekspresją antygenów powierzchniowych: CD69, CD25 i HLA-DR. Także odsetek aktywowanych limfocytów T był istotnie większy u chorych na raka żołądka niż u osób zdrowych.
Wnioski. U chorych na raka żołądka obserwuje się zmniejszenie populacji limfocytów T z jednoczesnym zwiększeniem aktywacji tych komórek. Interwencja chirurgiczna wiąże się z nasileniem zaburzeń obserwowanych przed leczeniem. Najbardziej dynamiczne zmiany dotyczą populacji limfocytów T CD69+.

Słowa kluczowe: rak żołądka, limfocyty T, CD25, CD69, HLA-DR

The effect of surgical and nutritional treatment on activation parameters of peripheral blood T lymphocytes in stomach cancer patients in postoperative period

Osada J.1, Kamocki Z.2, Rusak M.1, Dąbrowska M.1, Kędra B.2
Medical University of Białystok, Poland: 1Department of Hematological Diagnostics, joannaosada@interia.pl ; 2II Department of General and Gastroenterology Surgery

Several studies have reported that patients with stomach cancer are frequently affected by malnutrition. Malnourished patients are at risk of postoperative complications. Immune function starts to deteriorate when weight loss exceeds 15%. Early enteral nutrition support reduces postoperative lymphocytopenia. T lymphocytes are central elements of the immune system. CD69, CD25 and HLA-DR molecules are expressed following activation on T lymphocytes surface.
The aim of the study was to assess the effect of surgery and early postoperative enteral nutrition on peripheral blood T lymphocytes activation status in stomach cancer patients.
Material and methods. Lymphocyte T CD: CD3/CD69, CD3/CD25, CD3/HLA-DR were determined in 30 stomach cancer patients before treatment and 1, 3, 7 and 10 days after gastrectomy. Patients received early enteral nutrition from 20 hours to 7 days after surgery. The obtained results were compared with the results of 30 healthy volunteers.
Results. The significant deficiency of total T lymphocyte number was found in stomach cancer patients before surgery and in postoperative period in comparison with the control group. The populations of CD3+/CD69+, CD3+/CD25+ and CD3+/HLA-DR+ T lymphocytes in patients with stomach cancer were significantly higher in comparison with healthy donors. The significant increase of percentage of activated T lymphocytes was observed, too.
Conclusions. The obtained data demonstrated significant quantitative defect in T lymphocytes and significant increase of their activation status in stomach cancer patients. Surgical procedure intensified changes that were observed before treatment. The most dynamic changes were observed in CD3+/CD69+ T cells population.

Key words: stomach cancer, T lymphocytes, CD25, CD69, HLA-DR

237do archiwum

Częstość występowania polimorfizmu genu kolagenu typu I (COLIA1) u młodzieży i dzieci z regionu północno-wschodniej Polski chorujących na chorobę nowotworową

Sawicka-Żukowska M.1, Muszyńska-Rosłan K.1, Krawczuk-Rybak M.1, Galicka A.2, Panasiuk A.1
Akademia Medyczna w Białymstoku: 1Klinika Onkologii Dziecięcej, e-mail: kmroslan@wp.pl; 2Zakład Chemii Medycznej

Osteoporoza jest chorobą o podłożu wieloczynnikowym i poligenowym. Polimorfizm genu kolagenu typu I (COLIA1) jest wiązany często ze zwiększoną skłonnością do złamań oraz mniejszą gęstością tkanki kostnej. Stwierdza się istotne różnice etniczne w częstości występowania określonych genotypów COLIA1. Współwystępowanie potencjalnie niekorzystnego genotypu wraz z chorobami rozrostowymi wieku rozwojowego i ich terapią może potęgować jego negatywny wpływ na układ kostny.
Celem pracy była ocena częstości występowania polimorfizmu genu kolagenu typu I (COLIA1) w grupie dzieci pochodzących z regionu północno-wschodniej Polski, chorujących na choroby nowotworowe.
Materiał i metody. Badaniami genetycznymi objęto 215 dzieci (89 dziewcząt i 126 chłopców), leczonych w Klinice i Poradni Onkologii Dziecięcej Akademii Medycznej w Białymstoku, oraz 51 zdrowych dzieci odpowiadających pod względem płci i wieku chorym z badanej grupy. Polimorfizm genu kolagenu typu I oceniano metodą RFLP (restricted fragment length polymorphism - polimorfizm krótkich fragmentów restrykcyjnych), wykorzystującą polimerazową reakcję łańcuchową (PCR).
Wyniki. W badanej grupie stwierdzono znaczną przewagę występowania genotypu SS (66,5%) w porównaniu z genotypem Ss (33,02%) i ss (0,47%). W grupie kontrolnej genotyp SS występował częściej - u 80,95%, genotyp Ss - u 17,46%, a ss - u 1,59% badanych. W grupie dzieci z rozpoznaniem ostrych białaczek wykazano częstsze występowanie allelu "s" (SS - 58%, Ss - 41%).
Wnioski. Wydaje się, że obecność allelu "s" o udokumentowanym związku z częstością złamań u ludzi dorosłych trzeba rozważyć jako dodatkowy czynnik wpływający na tkankę kostną u dzieci, zwłaszcza przy współistnieniu niekorzystnych czynników środowiskowych (obciążające leczenie przeciwnowotworowe, zajęcie szpiku przez chorobę zasadniczą).
Występowanie niekorzystnych genotypów, w tym kolagenu typu I, powinno być uwzględniane w przypadku predysponujących do rozwoju osteoporozy chorób.

Słowa kluczowe: gen kolagenu typu I, polimorfizm genu kolagenu typu I, COLIA1, choroba nowotworowa, dzieci

Collagen type I gene polymorphism in children and young adults with neoplastic disease

Sawicka-Żukowska M.1, Muszyńska-Rosłan K.1, Krawczuk-Rybak M.1, Galicka A.2, Panasiuk A.1
Medical University of Białystok, Poland: 1Department of Pediatric Oncology, e-mail: kmroslan@wp.pl; 2Department of Medical Chemistry

Osteoporosis has multifactorial and poligenetic basis. One of the most important genetic factor, often associated with increased susceptibility to fractures and lower bone mass, is the polymorphism of the gene of collagen type I alpha 1 (COLIA1). Significant ethnic differences were found in the distribution of specific COLIA1 genotypes. Comorbidity of potentially unfavourable genotype and childhood cancer and its' treatment could enhance its' negative influence on bone.
The aim of the study was to evaluate the frequency of collagen type I alpha 1 gene polymorphism in children from the north-eastern region of Poland, who underwent cancer.
Material and methods. The COLIA1 gene polymorphism was established by RFLP (restricted fragment length polymorphism) method using polymerase chain reaction (PCR) in 215 patients (89 girls and 126 boys) treated for cancer at the Department of Pediatric Oncology of Medical University of Bialystok. Control group consisted of 51 healthy children from the same region of Poland.
Results. In the group of children with neoplastic disease we found the following distribution of COLIA genotypes: SS - 66,5%, Ss - 33,02% and ss - 0,47%. In the control group the SS genotype was more frequent (80,95%). In children treated for leukemia allel 's' was found to be more frequent (SS - 58%, Ss - 41%).
Conclusions. It seems that presence of 's' allel, which was proved to be concomitant with fractures occurrence in adults, should be also considered as an additional negative element of the bone structure in children, especially when other environmental factors are present (complex antineoplastic treatment, bone marrow infiltration and cancer itself).
Genetic factors, such as polymorphism of collagen type I, should be taken under consideration in diseases which can potentially lead to osteoporosis.

Key words: collagen type I gene, polimorphism of collagen type I gene, COLIA1, neoplastic disease, children

241do archiwum

Czynność narządu przedsionkowego u osób zawodowo posługujących się telefonem komórkowym

Rzewnicki I.
Akademia Medyczna w Białymstoku, Klinika Otolaryngologii, e-mail: irekrzew@poczta.onet.pl

Telefony komórkowe emitują fale radiowe o częstotliwości od 800 MHz do 2200 MHz. Uważa się, że promieniowanie to może powodować negatywne reakcje w ustroju człowieka. Dawka promieniowania zależy przede wszystkim od czasu narażenia, czyli czasu rozmowy, oraz technicznych parametrów urządzeń. Dotychczasowe badania kliniczne i eksperymentalne nie dały jednoznacznej odpowiedzi na pytanie dotyczące skutków tego promieniowania dla ludzi.
Materiał i metody. Uwzględniając możliwość działania promieniowania na układ nerwowy, dokonano oceny reakcji błędników (przedsionków) u 50 osób przez wiele lat korzystających z telefonów komórkowych. Wyniki porównano z grupą stuosobową nienarażoną na to promieniowanie.
Wniosek. Nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic świadczących o negatywnym wpływie promieniowania na reakcje błędnikowe u człowieka.

Słowa kluczowe: reakcje błędnikowe, promieniowanie telefonu komórkowego

Activity of vestibular organ in people using mobile phones professionally

Rzewnicki I.
Medical University of Białystok, Poland, Department of Otholaryngology, e-mail: irekrzew@poczta.onet.pl

Mobile phones emit radio frequency radiation from 800 to 2200 MHz. Such radiation is considered to provoke negative reactions in the human body. The radiation dose depends mostly on the exposure time, i.e. telephone connection time, and technical parameters of the devices. Clinical and experimental studies so far have not provided us with a clear statement about the consequences of this radiation on humans.
Material and methods. Taking into account the possibility that radiation may have an impact on the nervous system, the authors conducted an assessment of labyrinth (vestibular organ) reaction in 50 subjects exposed to mobile phones for periods of many years. The results were compared to a group of 100 subjects not experiencing such exposure.
Conclusion. No statistically significant differences pointing to a negative impact of radiation on labyrinth reaction in humans were observed.

Key words: labyrinth reaction, mobile phones radiation

244do archiwum

Rehabilitacja ruchowa w leczeniu zawrotów głowy i zaburzeń równowagi

Rzewnicki I., Rogowski M.
Akademia Medyczna w Białymstoku, Klinika Otolaryngologii, e-mail: irekrzew@poczta.onet.pl

Celem pracy była wstępna ocena przydatności rehabilitacji ruchowej w leczeniu zawrotów głowy i zaburzeń równowagi różnego pochodzenia.
Materiał i metody. Badaniem objęto 132 pacjentów z zawrotami głowy i zaburzeniami równowagi w wieku 19-71 lat, leczonych farmakologicznie i wykonujących ćwiczenia przez dwa tygodnie. Grupę kontrolną stanowiło 126 osób leczonych wyłącznie farmakologicznie.
Skuteczność leczenia oceniano na podstawie kart samokontroli pacjentów oraz badania elektronystagmograficznego (ENG).
Wniosek. Stwierdzono, że rehabilitacja ruchowa jest skuteczną metodą wspomagającą leczenie zawrotów głowy i zaburzeń równowagi.

Słowa kluczowe: zawroty głowy, zaburzenia równowagi, rehabilitacja ruchowa

Vestibular rehabilitation of vertigo and dizziness

Rzewnicki I., Rogowski M.
Medical University of Białystok, Poland, Department of Otholaryngology, e-mail: irekrzew@poczta.onet.pl

The aim of the study was to assess the effectiveness of kinesitherapy in vertigo and dizziness.
Material and methods. One hundred thirty two patients with vertigo and dizziness, aged 19-71, treated by kinesitherapy and pharmacotherapy were examined. The control group consisted of 126 patients treated by pharmacotherapy alone.
The effects of therapy were assessed by patients' self-control cards and electronystagmography (ENG) examinations.
Conclusion. Kinesitherapy is an effective complementary method of treating patients with vertigo and dizziness.

Key words: vertigo, dizziness, vestibular rehabilitation

247do archiwum

Gruźlica pozapłucna u chorych leczonych w klinice otolaryngologii - opisy przypadków

Jankowski A., Durko T., Maciaszczyk K.
Uniwersytet Medyczny w Łodzi, I Katedra Otolaryngologii, Klinika Otolaryngologii, e-mail: jan. jankowski@op.pl

Zakażenie prątkiem gruźlicy należy do najbardziej rozpowszechnionych na świecie - dotyczy prawie 1/3 populacji ludzkiej. Gruźlica może zajmować każdy narząd i chociaż najczęstszą lokalizacją są płuca, może obejmować również narządy będące przedmiotem badania laryngologicznego.
Celem pracy była analiza symptomatologii oraz procesu diagnostycznego gruźlicy występującej w obrębie krtani, węzłów chłonnych szyi, ucha i migdałków podniebiennych.
Materiał i metody. Dokonano retrospektywnej analizy dokumentacji medycznej 9 osób hospitalizowanych w klinice otolaryngologii w ciągu ostatnich 4 lat, u których wykryto gruźlicę krtani, węzłów chłonnych szyi, migdałków podniebiennych oraz ucha środkowego.
Wyniki. Analizowana grupa obejmowała 9 chorych (5 kobiet i 4 mężczyzn). Wiek chorych wahał się od 40 od 75 lat (średnia wieku 56,3 lat). W badanej grupie stwierdzono trzy przypadki gruźlicy krtani, trzy przypadki gruźlicy węzłów chłonnych szyi, dwa przypadki gruźlicy ucha i jeden przypadek gruźlicy migdałków podniebiennych.
Wnioski. Rozpoznanie w omawianych przypadkach oparto na badaniach histopatologicznych. Proces gruźliczy zlokalizowany w obrębie ucha środkowego i migdałków podniebiennych imitował przewlekłe nieswoiste zmiany zapalne. W przypadkach dotyczących ucha był jedyną lokalizacją choroby. Gruźlica krtani natomiast współistniała ze swoistymi zmianami płucnymi i występowała pod postacią zmian guzowatych, nasuwając podejrzenie o nowotworowy charakter choroby. Gruźlica węzłów chłonnych może występować w postaci ropnia szyi.

Słowa kluczowe: gruźlica, narządy laryngologiczne

Extrapulmonary tuberculosis in the patients of otholaryngology department - case reports

Jankowski A., Durko T., Maciaszczyk K.
Medical University of Łódź, Poland, Department of Otholaryngology, e-mail: jan. jankowski@op.pl

Tubercle bacillus infection is widespread in all areas of the world and affects one-third of the human population. Tuberculosis can affect each organ in the body and although the most common presentation is pulmonary tuberculosis it can also develop in laryngological organs.
The aim of the study was the analyze symptomatology and also the diagnostic and therapeutic process of tuberculosis in the larynx, the lymph nodes of the neck, the ear and the palatine tonsils.
Material and methods. The evaluation of medical documentation of 9 patients hospitalized in department of otholaryngology in the period of last 4 years was conducted. In all of them extrapulmonary tuberculosis developed in tissues and organs of the upper respiratory tract, neck and middle ear was detected.
Results. In the analyzed group there were 5 women and 4 men. The age of patients varied from 40 to 75 years (average 56.3). In the examined group there were three cases of the larynx tuberculosis, three cases of tuberculosis of the lymph nodes, two cases of the ear tuberculosis and one case of tuberculosis of the palatine tonsils.
Conclusions. The source of the diagnosis in analyzed cases was first of all histopathological examination. Tuberculosis process found in the area of middle ear and palatine tonsils imitated chronic, non-specific inflammation and in the case concerning the ear was the only location of the illness. Tuberculosis of larynx in all the patients co-existed with specific changes in lungs and took the form of tumors suggesting neoplasmatic background of the disease. Tuberculosis of the lymph nodes can take the form of the neck abscess.

Key words: tuberculosis, laryngological organs

251do archiwum

Wyspiak trzustki mylnie rozpoznany i leczony jako padaczka

Gnacińska M., Lewczuk A., Sworczak K.
Akademia Medyczna w Gdańsku, Klinika Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych, e-mail: endo@amg.gda.pl

Wyspiak trzustki wydzielający insulinę, mimo że stanowi prawie 90% guzów neuroendokrynnych tego gruczołu, jest schorzeniem występującym rzadko. Często obserwuje się wieloletni wywiad poprzedzający właściwe rozpoznanie insulinoma, a niejednokrotnie również błędne rozpoznanie schorzeń neurologicznych.
Celem pracy jest przypomnienie rzadkiej metabolicznej przyczyny utraty przytomności z drgawkami, którą jest wyspiak trzustki produkujący insulinę.
Opisano przypadek 22-letniej chorej, u której od 7 lat obserwowano wielokrotnie objawy neuroglikopenii z towarzyszącą reakcją hiperadrenergiczną. Zaburzenia świadomości i drżenia mięśni z towarzyszącym uczuciem głodu i tachykardią występowały przede wszystkim w godzinach porannych i po wysiłku fizycznym, a ustępowały po posiłku. Chorą trzykrotnie hospitalizowano wcześniej w oddziale dziecięcym, gdzie mimo obserwowanej hipoglikemii nie przeprowadzono diagnostyki w kierunku insulinoma. Z powodu zgłaszanych objawów oraz nieprawidłowego zapisu EEG po prowokacji rozpoznano i leczono u chorej padaczkę. W trakcie hospitalizacji w naszej Klinice po przeprowadzonej próbie głodowej zaobserwowano nieadekwatnie duże stężenie insuliny (14 mU/l) przy wartościach glukozy 41 mg% i objawach neuroglikopenii. W badaniu metodą tomografii komputerowej uwidoczniono zmianę guzowatą w obrębie ogona trzustki. Chorą operowano laparoskopowo. Rozpoznanie kliniczne potwierdzono badaniem histopatologicznym. Uzyskano całkowite ustąpienie dolegliwości. Odstawiono leki przeciwpadaczkowe.
Przyczyną utraty przytomności, oprócz padaczki, mogą być zaburzenia metaboliczne, zwłaszcza hipoglikemia. Nierozpoznanie insulinoma jako przyczyny utraty przytomności z drgawkami może powodować poważne powikłania. Postawienie prawidłowego rozpoznania daje szanse niemal 100% wyleczenia.

Słowa kluczowe: insulinoma, hiperinsulinemia, hipoglikemia, padaczka

Insulinoma misdiagnosed and treated as epilepsy

Gnacińska M., Lewczuk A., Sworczak K.
Medical University of Gdańsk, Poland, Department of Endocrinology and Internal Medicine, e-mail: endo@amg.gda.pl

Although insulinoma constitutes almost 90% of neuroendocrine tumors localized in the pancreas, it is a rare disease. Quite commonly prior to the diagnosis there is a history of several years and misdiagnosis as neurological or cardiological disease is not infrequent.
Patient, 22 years old, since 7 years experiencing multiple incidents of neuroglycopenia with concurrent hyperadrenergic reaction. Consciousness disturbances and muscle tremor together with feeling of hunger and tachycardia occurred mainly in the morning hours, or after physical exercise, and subsided after glucose intake. Increase in body weight, typical for insulinoma, was also observed. The patient was hospitalized twice in Pediatric Department and although hypoglycemia was observed, no additional testing was performed to exclude insulinoma; reported symptoms and abnormalities in EEG recording after provocation resulted in diagnosis and treatment of epilepsy. During hospitalization in the Department of Endocrinology fasting test was performed, which revealed inadequately high insulin level with glucose level of 41 mg% and signs of neuroglycopenia. The image of pancreas was normal in the acquired abdominal ultrasound and in CT a tumor was found in the tail of pancreas. The patient underwent laparoscopic operation and the clinical diagnosis was confirmed by histopathology. Antiepileptic drugs were discontinued. Total remission of symptoms was achieved.
The presented case demonstrates the difficulties in correct interpretation of reported symptoms, while the results of biochemical tests and imaging studies point precisely to the diagnosis. Focal neurological signs resulting from multiple episodes of hypoglycemia may lead to misdiagnosis and treatment of epilepsia.

Key words: insulinoma, hyperinsulinaemia, hypoglycemia, epilepsy

254do archiwum

Częściowe wycięcie śledziony z powodu torbieli - piętnastoletnia ocena leczenia operacyjnego

Szczepanik A.B.
Instytut Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie, Klinika Chirurgii Ogólnej i Hematologicznej, e-mail: andrzejszczepanik@go2.pl

Rzekome torbiele należą do rzadkich schorzeń śledziony i zwykle są następstwem tępego urazu brzucha. Torbiele objawowe, a także przekraczające średnicę 5 cm są wskazaniem do leczenia chirurgicznego. Zalecane obecnie operacje oszczędzające miąższ śledziony zmniejszają ryzyko wczesnych i późnych powikłań septycznych, zwłaszcza zespołu piorunującej sepsy po splenektomii. Leczeniem torbieli śledziony zachowującym jej miąższ jest częściowa splenektomia. W pracy przedstawiono przypadek chorej z rzekomą torbielą dolnego bieguna śledziony o średnicy 14 cm, u której w 1992 r. wykonano częściową splenektomię. Prawidłowy miąższ śledziony przecięto nożem elektrokoagulacyjnym w odległości 1,5 cm od brzegu torbieli. Hemostazę miejscową zapewniono, zakładając wchłaniane szwy materacowe z taśmy z kwasu poliglikolowego i nastrzykując przeciętą powierzchnię śledziony klejem fibrynowym. Powikłań nie obserwowano. Odległe badania kontrolne wykonane po piętnastu latach wykazały zachowanie funkcji śledziony oraz brak powikłań septycznych.
Wniosek. Częściowa splenektomia, operacja wymagająca dużego doświadczenia technicznego, jest leczeniem z wyboru torbieli śledziony.

Słowa kluczowe: torbiel śledziony, częściowa splenektomia

Partial splenectomy for splenic cyst - fifteen years follow-up of surgical treatment

Szczepanik A.B.
Institute of Hematology and Blood Transfusion in Warsaw, Poland, Department of General and Hematological Surgery, e-mail: andrzejszczepanik@go2.pl

Secondary cysts of the spleen are uncommon and usually result from blunt abdominal trauma. Symptomatic cysts and those with diameter above 5 cm are indications for surgical treatment. Spleen parenchyma preserving operations, currently recommended, reduce the risk of early and late septic complications, particularly overwhelming postsplenectomy sepsis. Partial splenectomy offers a definitive treatment of a splenic cyst while preserving splenic functions. The author describes the case of a patient with spleen lower pole pseudocyst, 14 cm in diameter, subjected to partial splenectomy in 1992. Healthy spleen parenchyma was cut with an electrocoagulation knife at a distance of 1.5 cm from the cyst edge. Local hemostasis was assured with mattrees absorbable tape polyglycolic acid sutures and fibrin glue injection into resection plane. Complications were not observed. Long-term, fifteen years follow-up revealed preservation of splenic function and no septic complications.
Conclusion. Partial splenectomy, demanding high technical experience procedure, is the treatment of choice of the splenic cyst.

Key words: splenic cyst, partial splenectomy

257do archiwum

Erythema gyratum repens Gammel bez towarzyszącego nowotworu narządów wewnętrznych - opis przypadku

Bergler-Czop B., Brzezińska-Wcisło L., Rogala-Poborska I.
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Katedra i Klinika Dermatologii, e-mail: bettina2@tlen.pl

Erythema gyratum repens Gammel jest rzadkim schorzeniem, występującym niemal zawsze wraz z nowotworami narządów wewnętrznych.
Przedstawiamy przypadek 63-letniej chorej z rozpoznanym klinicznie i histologicznie erythema gyratum repens Gammel bez towarzyszącego nowotworu.
Wykwity miały charakter obrzękowych, swędzących rumieni, które szybko (w ciągu kilku dni) zaczęły rozszerzać się koncentrycznie, tworząc charakterystyczny obrączkowaty wzór przypominający słoje drewna. Błony śluzowe były wolne od zmian.
Wyniki badań laboratoryjnych oraz obrazowych nie wykazały istotnych odchyleń od normy. Badanie histopatologiczne potwierdziło rozpoznanie kliniczne.
W trakcie hospitalizacji mimo leczenia (sterydoterapia - średnie dawki, leki przeciwhistaminowe oraz sterydoterapia zewnętrzna) obserwowano progresję zmian skórnych i pojawianie się pojedynczych nowych zmian.
Obecnie chora jest pod stałą kontrolą ambulatoryjną z powodu utrzymywania się wykwitów oraz konieczności diagnozowania ze względu na możliwość wystąpienia choroby nowotworowej.

Słowa kluczowe: erythema gyratum repens Gammel - zespół paraneoplastyczny

Erythema gyratum repens Gammel without internal cancer - case report

Bergler-Czop B., Brzezińska-Wcisło L., Rogala-Poborska I.
Silesian Medical University of Katowice, Poland, Department of Dermatology, e-mail: bettina2@tlen.pl

Erythema gyratum repens Gammel is a rare illnessthat almost always accompanies the tumour of internal organs.
The case of 63 year-old women with the clinical and histological recognition of Erythema gyratum repens Gammel without the accompanying tumour will be introduced.
The exanthema had the character of swelling, itchy erythemas that very quickly (in a few days) started widening concentrically, forming the typical ring-shaped pattern reminding grains. Mucous membranes were free from changes.
Laboratory and pictorial examination did not show any significant deviations. According to the histopathological examination the clinical recognition turned out to be true.
During the hospitalization, in spite of treatment (steroids - medium dose, anti-histamine drugs and external steroidtherapy) a progression of skin changes and appearance of some new single changes were observed.
At present the patient is under constant ambulatory control in order to keep the exanthemas under intensive oncological alertness.

Key words: erythema gyratum repens Gammel - paraneoplastic syndrome

260do archiwum

Zespół Budd-Chiari - od rozpoznania do leczenia - opisy przypadków

Kozielewicz D.1, Smukalska E.2, Dybowska D.1
1Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Collegium Medicum w Bydgoszczy, Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych i Hepatologii, e-mail: d.kozielewicz@wsoz.pl; 2Wojewódzki Szpital Obserwacyjno--Zakaźny w Bydgoszczy, Oddział Dziecięcy Obserwacyjny i Chorób Wątroby

Zespół Budd-Chiari jest rzadką chorobą, w której dochodzi do zakrzepicy żył wątrobowych i (lub) niedrożności podprzeponowego odcinka żyły głównej dolnej. Wśród jej przyczyn dominują (w Europie i Ameryce Północnej) choroby układu krwiotwórczego (choroby mieloproliferacyjne, niedobór czynnika V Leiden), nowotwory i choroby układowe.
W pracy przedstawiono dwa przypadki tej choroby rozpoznane u młodych kobiet, odpowiednio 24- i 43-letniej, występujące w postaci podostrej i przewlekłej. Przyczynami choroby były czerwienica prawdziwa i osteomielofibroza. W pierwszym przypadku, oprócz leczenia przyczynowego i przeciwkrzepliwego, zastosowano TIPS (transjugular intrahepatic portosystemic shunts), w drugim wyłącznie leczenie zachowawcze. Hydroksykarbamid był lekiem z wyboru w leczeniu chorób hematologicznych, acenokumarol - w zapobieganiu powikłaniom zakrzepowym.

Słowa kluczowe: zespół Budd-Chiari, zakrzepica układu wrotnego, przezskórne, przezwątrobowe zespolenie żyły wątrobowej z układem wrotnym, zespolenia wrotno-systemowe

Budd-Chiari syndrome - from diagnosis to treatment - case reports

Kozielewicz D.1, Smukalska E.2, Dybowska D.1
1Nicolaus Copernicus University in Toruń, Collegium Medicum of Bydgoszcz, Poland, Chair and Department of Infections Diseases and Hepatology, e-mail: d.kozielewicz@wsoz.pl; 2Province Observe-Infections Hospital in Bydgoszcz

Budd-Chiari syndrome is a rare disease, caused by obstruction of the hepatic venous outflow, at the level of either the large hepatic veins or (and) the subdiaphragm segment of the inferior vena cava. The hematological disorders (myeloproliferative disorders, factor V Leiden deficiency), tumor and chronic inflammatory diseases are the most frequent causes of BCS in Europe and North America. Two cases of BCS, recognized in 24 and 43 years old females with subacute and chronic forms of the disease are presented in this article.
The underlying cause was polycythemia rubra vera and osteomyolofibrosis. In first case, except causal and anticoagulation therapy, a transjugular intrahepatic portosystemic stent has been performed. In the second one low - sodium diet and diuretic for the control of ascites and oedemas were used. Hydroxycarbamid was the first choice line medication in treatment hematological disorders and acenocumarol in the prevention of the trombotic complications.

Key words: Budd-Chiari syndrome, portal vein thrombosis, transjugular intrahepatic portosystemic stent, portal-systemic shunting

265do archiwum

Krwiak śródmózgowy po zażyciu amfetaminy powikłany uogólnionym skurczem naczyń mózgowych - opis przypadku

Łysoń T.1, Kochanowicz J.1, Rutkowski R.2, Turek G.2, Lewko J.1
Akademia Medyczna w Białymstoku: 1Klinika Neurochirurgii, e-mail: lyson@sezam.pl; 2Koło Naukowe przy Klinice Neurochirurgii

Jednym z powodów krwotoku śródmózgowego jest zażywanie amfetaminy. Zarówno krwiak śródmózgowy, jak i zażywanie amfetaminy mogą być związane z wystąpieniem skurczu naczyń mózgowych. W niniejszym doniesieniu przedstawiamy przypadek 31-letniego zdrowego mężczyzny, u którego po zażyciu amfetaminy wystąpił udar krwotoczny. Badanie angiograficzne wykazało cechy uogólnionego skurczu naczyń mózgowych. Po ewakuacji krwiaka śródmózgowego stosowano leczenie farmakologiczne, monitorując przepływ w tętnicach podstawy mózgu za pomocą przezczaszkowej ultrasonografii dopplerowskiej z kolorowym obrazowaniem przepływu (TCCS). Analiza opisywanego przypadku wskazuje, że amfetamina może być przyczyną krwotoku śródmózgowego, który dodatkowo może być powikłany skurczem naczyniowym.

Słowa kluczowe: krwiak śródmózgowy, skurcz naczyń mózgowych, ultrasonografia dopplerowska, amfetamina

Cerebral vasospasm in patient with hemorrhagic stroke after amphetamine intake - case report

Łysoń T.1, Kochanowicz J.1, Rutkowski R.2, Turek G.2, Lewko J.1
Medical University of Białystok, Poland: 1Department of Neurosurgery, e-mail: lyson@sezam.pl; 2Scientific Circle at Department of Neurosurgery

Amphetamine abuse increase risk of hemorrhagic stroke and may result in cerebral vasospasm. In this report we present 31 years old male with intracerebral hemorrhage subsequent to amphetamine intake. Diffuse cerebral vasospasm was found by angiography. Transcranial color coded Doppler sonography was applied for vasospasm monitoring and pharmacological treatment after surgical removal of the intracerebral hemorrhage. Basing on this case we can conclude that cerebral vasospasm should be suspected in patient with amphetamine abuse and hemorrhagic stroke.

Key words: intracerebral hemorrhage, vasospasm, Doppler ultrasonography, amphetamine

268do archiwum

Jakość życia chorych na choroby tętnic i żył

Zdzienicki M.1, Andziak P.2,3
1Centrum Onkologii - Instytut w Warszawie, Klinika Nowotworów Tkanek Miękkich i Kości, e-mail: mzdzienicki@coi.waw.pl; 2Centralny Szpital Kliniczny MSWiA w Warszawie, Klinika Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej; 3Akademia Medyczna w Warszawie, II Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Naczyniowej i Onkologicznej

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat nastąpił postęp w dziedzinie technologii medycznych. Dzięki temu powstawało wiele nowych technik diagnostycznych i leczniczych. W związku z tym coraz większego znaczenia nabierają metody oceny tych technik. Niejednokrotnie okazuje się, że podobny efekt biologiczny - przeżycie chorego lub odpowiednią modyfikację parametrów fizjologicznych można uzyskać różnymi sposobami. W tej sytuacji klasyczne metody diagnostyczne i obserwacyjne nie wystarczą, by dokonać właściwego wyboru sposobu leczenia.
Z drugiej strony powszechnie odchodzi się od modelu medycyny paternalistycznej, w którym chory nie brał udziału w procesie decyzyjnym dotyczącym swojej przyszłości.
Z tych powodów badacze, porównujący różne metody leczenia, sięgają po narzędzia oceny jakości życia. Wyniki tych badań pozwalają zarówno na właściwy dobór sposobu leczenia w przypadku konkretnego chorego, jak i dodają dodatkowy element oceny technik leczniczych, które mogą w badaniach klinicznych nie różnić się znacząco pod względem skuteczności.
Celem pracy był przegląd metod, oraz wyników badania jakości życia, mających zastosowanie u chorych na rozpoznaną patologię naczyń obwodowych.
Dokonano przeglądu piśmiennictwa dotyczącego zarówno narzędzi oceny jakości życia, stosowanych w przypadku chorych, u których wykryto patologię naczyń obwodowych, jak i uzyskiwanych za pomocą tych narzędzi wyników.
Badania jakości życia wydają się cennym dodatkiem do ilościowej oceny wyników leczenia, dokonywanej zazwyczaj w ramach klinicznej obserwacji chorych na choroby naczyń obwodowych. Niejednokrotnie pozwalają także zwrócić uwagę na wpływ, jaki leczenie wywiera na życie chorego w zakresie niepoddającym się ocenie ilościowej - częste w formularzach odniesienia do zmian w życiu społecznym lub emocjonalnym nie są elementem typowej oceny klinicznej, chociaż bez wątpienia wpływają na samopoczucie chorego.
O coraz częstszej akceptacji badań jakości życia świadczy fakt, że publikowane w ostatnim okresie wyniki randomizowanych wieloośrodkowych badań klinicznych, stanowiące często istotną wskazówkę dotyczącą wyboru metod leczniczych, zawierają także elementy oceny jakości życia.

Słowa kluczowe: jakość życia, choroby tętnic i żył obwodowych

Health related quality of life in patients with peripheral arteries and veins pathology

Zdzienicki M.1, Andziak P.2,3
1Cancer Centre - Institute in Warsaw, Poland, Department of Soft Tissue/Bone Sarcomas and Skin Melanoma, e-mail: mzdzienicki@coi.waw.pl; 2Central Clinical Hospital of Ministry of Internal Affairs and Administration in Warsaw, Poland, Department of General and Vascular Surgery;3Medical University of Warsaw, Poland, II Chair and Department of General, Vascular and Oncological Surgery

In the last years we can observe a great progress of medical technologies. Every year a new diagnostic and therapeutic methods are developed. Quite often the outcomes of the treatment with those technologies are very similar. Typical methods of evaluation, like time of survival or results of laboratory tests are not enough to make a proper choice between available technologies. From the other hand medical professionals try to respect patients' preferences and needs in the treatment process. For these reasons health related quality of life measurements are widely used in clinical practice and medical trials, comparing different medical techniques.
The aim of the study was to review methods and results of the health related quality of life assessment, in patients with peripheral vascular pathology diagnosed.
The authors reviewed available bibliography on quality of life measurement tools, used in patients with peripheral vascular pathology. Those instruments and the results of the studies, performed with them have been described.
Health related quality of life measurements are a valuable, additional method of treatment outcomes evaluation in patients with peripheral vascular pathology. They often help to estimate the influence of the treatment on patients' life, in its physical, emotional and social aspects.
In the few last years the quality of life assessment has been included into the protocols of few randomized international clinical trials, what proves wide acceptance of such studies.

Key words: health related quality of life, peripheral arteries and veins pathology

275do archiwum

Toksoplazmoza - parazytoza o wielu obliczach

Długońska H.
Uniwersytet Łódzki, Zakład Immunoparazytologii, e-mail: hdlugo@biol.uni.lodz.pl

W 2008 r. minie 100 lat od opisania Toxoplasma gondii, pasożytniczego pierwotniaka, który jest czynnikiem etiologicznym toksoplazmozy u zwierząt i ludzi. Mimo bardzo intensywnych badań ani aspekty biologiczne, ani medyczne inwazji tego pasożyta nie zostały dostatecznie wyjaśnione. W artykule opisano i skomentowano niektóre obserwacje z ostatnich lat dotyczące epidemiologii, biologii i psychofizycznych następstw zarażeń Toxoplasma gondii.

Słowa kluczowe: Toxoplasma gondii, toksoplazmoza, epidemiologia, patogeneza

Toxoplasmosis - parasitosis with a variety of appearances

Długońska H.
University of Łódź, Poland, Department of Immunoparasitology,
e-mail: hdlugo@biol.uni.lodz.pl

By 2008 Toxoplasma gondii will have been known for 100 years as a parasitic protozoan, which is an etiological agent of toxoplasmosis in animals and humans. Despite very intensive research, many biological and medical aspects of the invasion with this parasite have not been satisfactorily explained. In the article, some recent observations on epidemiology, biology, and physical as well as psychical consequences of the Toxoplasma gondii infections were described and commented on.

Key words: Toxoplasma gondii, toxoplasmosis, epidemiology, pathogenesis

278do archiwum

Metaloproteinazy macierzy w ośrodkowym układzie nerwowym: znaczenie kliniczne oraz perspektywy terapeutyczne

Sulik A., Ołdak E.
Akademia Medyczna w Białymstoku, Klinika Obserwacyjno-Zakaźna Dzieci, e-mail: kloz@amb.edu.pl

Metaloproteinazy macierzy zostały pierwotnie opisane jako enzymy proteolityczne zdolne do rozkładania składników macierzy zewnątrz-komórkowej. Obecnie jest wiele dowodów świadczących o bardziej złożonej ich roli. Metaloproteinazom jest przypisywany udział w różnicowaniu, migracji oraz śmierci komórek, a także w angiogenezie i przekazywaniu sygnałów. Enzymy te uczestniczą w procesach zapalnych w obrębie ośrodkowego układu nerwowego przez uszkadzanie bariery krew-mózg, promowanie napływu leukocytów oraz uwalnianie cytokin i czynników wzrostowych. Mają także swój udział w patogenezie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, stwardnienia rozsianego oraz chorób neurodegeneracyjnych. Doceniono również ich korzystne działanie podczas neurogenezy oraz udział w procesach naprawczych. Celem pracy było omówienie znaczenia klinicznego metaloproteinaz oraz wskazanie ich potencjalnego zastosowania terapeutycznego.

Słowa kluczowe: metaloproteinazy macierzy, ośrodkowy układ nerwowy

Matrix metalloproteinases in the central nervous system: clinical significance and therapeutic prospects

Sulik A., Ołdak E.
Medical University of Białystok, Poland, Department of Pediatric Infectious Diseases, e-mail: kloz@amb.edu.pl

Matrix metalloproteinases (MMPs) were originally described as proteases capable of degrading extracellular matrix components. Increasing evidence indicates a much more complex role of MMPs. Diverse functions of MMPs include cellular differentiation, migration, survival or death, angiogenesis and signalling. Metalloproteinases are crucially involved in a number of inflammatory conditions in the central nervous system facilitating blood-brain barrier breakdown, leukocyte recruitment and shedding of cytokines and growth factors. These enzymes contribute to pathogenesis of meningitis, multiple sclerosis and neurodegenerative disorders. While most studied in the context of disease, beneficial role of metalloproteinases during nervous system development and following injury is now being appreciated. The present study aimed at reviewing clinical relevance of these enzymes and potential therapeutic prospects for the coming future.

Key words: matrix metalloproteinases, central nervous system